Dayanım deneyi için numunenin alınması, hazırlanması, korunması ve laboratuvara ulaştırılması bir bütün olarak planlanır. Rapor, ilgili teslimat kaydıyla eşleştirilmelidir.
Beton dayanımı nasıl ölçülür?
Basınç dayanımı, hazırlanmış deney numunelerinin laboratuvarda basınç altında denenmesiyle belirlenir. Numunenin şekli, boyutu, deney yaşı ve uygulanacak yöntem ilgili standart ve proje şartlarıyla tanımlanır. Küp ve silindir sonuçları aynı değerlendirme olarak okunmaz.
Numunenin hazırlanması neden önemlidir?
Numune beton teslimatını temsil etmeli; hazırlama, ilk koruma, taşıma ve kür işlemleri ilgili deney yöntemine uygun yürütülmelidir. Bu aşamalardaki uygunsuzluklar deney sonucunu etkileyebilir. Numune işini döküm başladıktan sonra rastgele organize etmek yerine, ekip ve laboratuvarla önceden planlayın.
Standart koşullarda kür edilen numuneler ile saha koşullarında korunan numunelerin amaçları farklıdır. Raporun hangi yöntemle ve hangi amaçla hazırlandığı, sonucu yorumlayan teknik ekip için açık olmalıdır.
Kayıtları hangi bilgilerle eşleştirelim?
- Proje, döküm bölümü ve betonun teknik tarifi
- İrsaliye veya teslimat kaydı ve araç bilgisi
- Numune kimliği, alma zamanı ve sorumlu ekip
- Koruma, taşıma, laboratuvar teslimi ve deney bilgileri
Örneğin aynı gün iki ayrı blokta döküm yapıldıysa, raporu yalnız tarihle aramak yeterli olmayabilir. Blok ve döküm bölümü bilgisini baştan kayda eklemek, sonradan hangi teslimatın incelendiğini bulmayı kolaylaştırır.
Bir sonuç beklenenden düşükse ne yapılmalı?
Tek bir sayıyla yapı güvenliği veya beton kabul kararı vermeyin. Numune ve deney kayıtları, şartname ve uygulanacak kabul kriterleri ilgili teknik ekip tarafından birlikte incelenir. Üretici, şantiye ve laboratuvarın aynı kayıtlar üzerinden görüşmesi gerekir.
Döküm öncesi sorumluluğu belirleyin.
Numuneyi kim alacak, nerede korunacak, laboratuvara kim ulaştıracak ve rapor kimlere iletilecek? Bu dört soruyu döküm planına ekleyin. Zencefir Beton ile görüşmenizde üretim ve teslimat kayıtlarıyla ilgili ihtiyaçlarınızı da paylaşabilirsiniz.
Sık sorulanlar
Numune adedi ve deney günü bu rehberden belirlenir mi?
Projenizin şartnamesi ve uygulanacak deney standartları esas alınır. Adet ve deney programını sorumlu teknik ekip ve laboratuvarla netleştirin.
Slump ve basınç dayanımı aynı deney mi?
Farklı deneylerdir. Slump taze beton kıvamını, basınç deneyi hazırlanmış numunenin dayanımını değerlendirir.
- NRMCA, CIP 34: Making Cylinders in the Field ↗
- NRMCA, CIP 35: Testing Compressive Strength of Concrete ↗
Genel bilgilendirme. Uygulama ve kabul kararlarında projenizin teknik şartnamesi, Türkiye’de geçerli standartlar ve sorumlu teknik ekibin değerlendirmesi esas alınır. NRMCA kaynakları temel kavramlar için kullanılmıştır.